{"id":131,"date":"2022-12-18T14:59:48","date_gmt":"2022-12-18T14:59:48","guid":{"rendered":"http:\/\/parafia-sleszowice.org\/?page_id=131"},"modified":"2022-12-18T15:00:21","modified_gmt":"2022-12-18T15:00:21","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/?page_id=131","title":{"rendered":"HISTORIA"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>
\n

Pierwotnie obszar Beskidu Ma\u0142ego nale\u017ca\u0142 do dzielnicy krakowskiej. W 1179 roku, na mocy darowizny Kazimierza Sprawiedliwego zosta\u0142 z niej oderwany, aby wej\u015b\u0107 w sk\u0142ad dzielnicy \u015bl\u0105skiej. Nast\u0119pnie tereny Beskidu Ma\u0142ego w 1280 roku zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego na skutek podzia\u0142u ziem ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa Opolskiego. W pocz\u0105tkach XIV wieku wyodr\u0119bni\u0142y si\u0119 dwa samodzielne ksi\u0119stwa: o\u015bwi\u0119cimskie i zatorskie.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n

Pocz\u0105tki wsi si\u0119gaj\u0105 I po\u0142owy XIV wieku. Zwi\u0105zane s\u0105 z akcj\u0105 kolonizacyjn\u0105 prowadzon\u0105 w dolinie Skawy przez Miko\u0142aja z Benkowic, na terenach darowanych mu przez ksi\u0119cia o\u015bwi\u0119cimskiego Jana I Scholastyka. W II po\u0142owie XIV wieku \u015aleszowice by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Jana Szaszka vel Szaszkiewicza podobnie jak pobliski Krzesz\u00f3w. \u015aleszowice pierwotnie dzieli\u0142y si\u0119 na Dolne i G\u00f3rne. Z poda\u0144 najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w wsi wynika, \u017ce G\u00f3rnych \u015aleszowian nazywano \u201egrzebieniakami\u201d, za\u015b Dolnych \u201eonucerzami\u201d. Zwyczaj ten przetrwa\u0142 do dzisiaj (o nazwie \u015aleszowic wi\u0119cej\u2026). Od XV wieku \u015aleszowice wchodzi\u0142y w sk\u0142ad parafii w Mucharzu, a od XVI wieku miejscowo\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a do starostwa barwa\u0142dzkiego. Zaznaczy\u0107 warto, \u017ce od II po\u0142owyXVI wieku upowszechni\u0142a si\u0119 na terenach Beskidu Ma\u0142ego gospodarka folwarczna, kt\u00f3rej rozw\u00f3j przyczyni\u0142 si\u0119 do znacznego pogorszenia sytuacji ch\u0142op\u00f3w w \u015aleszowicach. W 1638 roku starosta nowotarski i barwa\u0142dzki, Miko\u0142aj Komorowski wprowadzi\u0142 tzw. system najmu pa\u0144szczyzny. Zmusza\u0142 on ch\u0142op\u00f3w do p\u0142acenia czynszu za niewykonane prace pa\u0144szczy\u017aniane. \u00d3wczesne dekrety referendarskie okre\u015bla\u0142y wymiar pa\u0144szczyzny na 2 lub 3 dni w tygodniu. Niestety w praktyce ch\u0142op odrabia\u0142 pa\u0144szczyzn\u0119 przez sze\u015b\u0107 dni.<\/p>\n

Wielkim kultem w \u015aleszowicach cieszy si\u0119 wizerunek Matki Boskiej Cz\u0119stochowskiej, kt\u00f3rej obraz znajdowa\u0142 si\u0119 w wybudowanej w 1749 roku kaplicy w centrum wsi. Obecnie obraz znajduje si\u0119 w nowo wybudowanym (1981-1996) ko\u015bciele. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku ziemia krakowska wesz\u0142a w sk\u0142ad monarchii habsburskiej. Sta\u0142o si\u0119 tak za przyczyn\u0105 uniwersa\u0142u wydanego przez cesarzow\u0105 Austrii Mari\u0119 Teres\u0119. Zaborca rozsprzeda\u0142 zaj\u0119te kr\u00f3lewszczyzny, m.in. starostwo barwa\u0142dzkie kupi\u0142 Franciszek Branicki. W XIX wieku wie\u015b by\u0142a wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci\u0105 Gabrysiewicza i K\u0142osowskiego, kt\u00f3rzy na po\u0142udniowych stokach Jedlicznika wybudowali swoje dwory.<\/p>\n

\u015aleszowice w 1846 roku liczy\u0142y 865 obywateli. Ludno\u015b\u0107 zajmowa\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie upraw\u0105 roli, szczeg\u00f3lnie zb\u00f3\u017c i ziemniak\u00f3w. Przy gospodarstwach znajdowa\u0142o si\u0119 oko\u0142o 1\/4 morgi sadu, w kt\u00f3rym ros\u0142y przewa\u017cnie jab\u0142onie, grusze i \u015bliwy. Du\u017ce obszary le\u015bne, a co za tym idzie g\u0119sta sie\u0107 tartak\u00f3w wp\u0142yn\u0119\u0142y na rozw\u00f3j rzemios\u0142a drzewnego. Tradycje te podtrzymywane s\u0105 do dnia dzisiejszego. Wyrabiane s\u0105 tutaj z drzewa zabawki, wieszaki, sanki, meble i inne.<\/p>\n

W 1847 roku wie\u015b nawiedzi\u0142a epidemia tyfusu. Natomiast w latach 1848-1849 i 1853 panowa\u0142a cholera oraz nieurodzaj ziemniak\u00f3w. Spowodowa\u0142o to znaczny wzrost umieralno\u015bci w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w. W 1880 roku wie\u015b liczy\u0142a 133 domy i by\u0142a w posiadaniu dw\u00f3ch pan\u00f3w. \u015aleszowice Dolne przesz\u0142y w posiadanie Mehl\u00f3w i obejmowa\u0142y dwie karczmy i 42 morgi ziemi, G\u00f3rne za\u015b przej\u0105\u0142 J\u00f3zef Gabrysiewicz. Jego maj\u0105tek liczy\u0142 trzy karczmy, tartak i 176 morg\u00f3w ziemi.<\/p>\n

W okresie I wojny \u015bwiatowej na skutek dzia\u0142a\u0144 wojennych i nieurodzaju ludno\u015b\u0107 odczuwa\u0142a g\u0142\u00f3d i niedostatek. G\u0142\u00f3wnym po\u017cywieniem by\u0142 ziemniak i zacierka, tzw. \u201esapka\u201d. Okre\u015blenie to u\u017cywane jest jeszcze obecnie przez starsze pokolenie \u015aleszowian. W latach 1918-1939 w \u015aleszowicach dzia\u0142a\u0142o K\u00f3\u0142ko Rolnicze, kt\u00f3re zajmowa\u0142o si\u0119 przede wszystkim rozprowadzaniem drzewek owocowych, dostawami nawoz\u00f3w i nowych odmian zb\u00f3\u017c oraz pracami polowymi w miejscowych i okolicznych gospodarstwach.<\/p>\n

Podczas okupacji hitlerowskiej wi\u0119kszo\u015b\u0107 gospodarstw ch\u0142opskich zosta\u0142a przej\u0119ta przez bauer\u00f3w, a ludno\u015b\u0107 wysiedlona do Generalnego Gubernatorstwa, albo do Rzeszy na przymusowe roboty. 12 grudnia 1940 roku okupant wysiedli\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w do Wadowic, a nast\u0119pnie w wagonach towarowych do Niemiec. Gospodarstwa wysiedlonych zaj\u0119li Niemcy. 31 lipca 1943 roku nast\u0105pi\u0142o drugie i ostateczne wysiedlenie ludno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 skierowano na \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski i Czeski oraz do Generalnego Gubernatorstwa. Mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych Niemcy pozostawili wykorzystano p\u00f3\u017aniej jako si\u0142\u0119 robocz\u0105 u bauer\u00f3w oraz w fabryce bomb w Mucharzu.<\/p>\n

Tereny Podbeskidzia wyzwoli\u0142y jednostki IV Frontu Ukrai\u0144skiego dowodzonego przez gen. armii Iwana Pietrowa. Mieszkanka \u015aleszowic, pani Maria Ga\u0142uszka tak wpomina\u0142a tamten okres: \u201eNiemcy podpalali domy, zabierali dobytek materialny i \u017cywno\u015b\u0107. Wysiedlali miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107 do Wadowic, J\u0119drzejowa albo na \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski. Cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci okupant wys\u0142a\u0142 na przymusowe roboty w g\u0142\u0105b Niemiec. Tych, kt\u00f3rych pozostawi\u0142 wykorzystano jako tani\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105 u bauer\u00f3w oraz w Mucharzu. Za posiadanie broni, ukrywanie partyzant\u00f3w czy Rosjan grozi\u0142a kara \u015bmierci wykonywana na miejscu lub zes\u0142anie do obozu koncentracyjnego. A przecie\u017c noc\u0105 przychodzili ludzie z oddzia\u0142u partyzanckiego \u201eBoruty\u201d i trzeba by\u0142o udzieli\u0107 im pomocy, g\u0142\u00f3wnie potrzebowali \u017cywno\u015bci i odzie\u017cy. Toczy\u0142y si\u0119 ci\u0119\u017ckie walki w rejonie Leskowca, w Krzeszowie, Tarnawie i w \u015aleszowicach. Kobiety, starcy i dzieci podczas walk ukrywali si\u0119 w piwnicach. M\u0119\u017cczy\u017ani pr\u00f3bowali pomaga\u0107 radzieckiej armii. Po zagorza\u0142ej walce Niemcy zostali wyparci ze \u015aleszowic przez jednostki 38 armii IV Frontu\u00a0 Ukrai\u0144skiego. Pami\u0119tam, by\u0142o w\u00f3wczas mro\u017ano i do\u015b\u0107 du\u017cy \u015bnieg. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dom\u00f3w zosta\u0142a zniszczona. W mojej rodzinie panowa\u0142 sza\u0142 rado\u015bci, wyzwolono przecie\u017c nasz\u0105 ma\u0142\u0105 Ojczyzn\u0119 \u2013 \u015aleszowice, a zarazem wdzi\u0119czno\u015b\u0107 dla tych, kt\u00f3rzy walczyli o przywr\u00f3cenie jej wolno\u015bci\u201d.<\/p>\n

\u015aleszowice zosta\u0142y wyzwolone dnia 24 stycznia 1945 roku przez oddzia\u0142y wchodz\u0105ce w sk\u0142ad 38 armii, 242 dywizji, 3 korpusu dowodzone przez gen. Wiktora Lisinowa.<\/p>\n

Opracowano na podstawie:\u00a0<\/em><\/p>\n

Kroniki Archiwum Parafialnego w Mucharzu<\/em><\/p>\n

Zbiory Muzeum w Stryszowie, dokument z 1911 roku<\/em><\/p>\n

Kronika \u015aleszowic w Archiwum SP w \u015aleszowicach<\/em><\/p>\n

Hojnacki B., Beskidzkie echa wolno\u015bci, Bielsko-B., 1987<\/em><\/p>\n

Ga\u0142uszka Maria, relacja ustna, 24.I.1989<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwotnie obszar Beskidu Ma\u0142ego nale\u017ca\u0142 do dzielnicy krakowskiej. W 1179 roku, na mocy darowizny Kazimierza Sprawiedliwego zosta\u0142 z niej oderwany, aby wej\u015b\u0107 w sk\u0142ad dzielnicy \u015bl\u0105skiej. Nast\u0119pnie tereny Beskidu Ma\u0142ego w 1280 roku zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego na skutek podzia\u0142u ziem ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa Opolskiego. W pocz\u0105tkach XIV wieku wyodr\u0119bni\u0142y si\u0119 dwa samodzielne ksi\u0119stwa: o\u015bwi\u0119cimskie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-131","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=131"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135,"href":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/131\/revisions\/135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafia-sleszowice.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}